اختلاف در انتقال ملک تحت عنوان مهریه یا هبه - 5.0 از 5 از 3 آرا

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

شخصی به موجب سندی، ملک خود را به همسرش منتقل می کند؛ سپس با تقدیم دادخواست مدعی می شود که ملک مذکور را هبه نموده است تا حق رجوع را بری خود ثابت نماید؛ ولی زوجه مدعی می شود که ملک بابت مهریه به وی تملیک شده است؛ قول کدام یک مقدم است؟

اتفاق آراء نشست قضایی

در ذی حق بودن زوجه بین فقها اختلاف وجود دارد، از جمله تحریر الوسیله زوج و زوجه را ملحق به اجنبی قرار داده و ماده 803 قانون مدنی، نیز زوجه را در ردیف اشخاص ذی حق قرار نداده است. مرحوم شیخ نیز در مکاسب می فرماید: هر گاه شک شود که معامله لازم و غیر قابل استرداد است و یا جایز و قابل فسخ و استرداد است، اصل بقای اثر مالکیت است. «فلا یعدل عنه الا بدلیل خاص» .

بنابراین اگر مدعی هبه، بخواهد به آن رجوع کرده و آن را مسترد کند و طرف مقابل، ادعای بیع کند تا پس گرفته نشود، مدعی بیع فی الواقع منکر وجود فسخ برای طرف مقابل است؛ بنابراین باید بینه اقامه کند و همان گونه که صاحب کتاب العروره می فرماید، ملاک نتیجه دعوا است، زیرا روح مخاصمه و انگیزه طرفین در مخاصمه مطالبه حق و انکار حق است و در ما نحن فیه که زوجه می گوید: «آن چه داده شده مهر بوده، پس زوج حق رجوع ندارد» و زوج می گوید: «آن چه داده شده به عنوان هبه بوده نه مهر؛ پس حق رجوع دارم» قول زوجه مقدم است و ادامه دلیل استصحاب اثر ملکیت و عدم زوال ملکیت به مجرد رجوع زوج چنین اقتضا می کند.

نظر کمیسیون

نشست قضایی (5) مدنی: در فرض سوال اگر انتقال به صورت عقد بیع باشد، و زوج حق استفاده از خیار شرط برای خود قایل نشده باشد، نمی تواند رجوع نماید و اگر انتقال به صورت صلح باشد، قابلیت رجوع ندارد و چنان چه به صورت هبه باشد طبق ماده 803 قانون مدنی، واهب می تواند با بقای عین موهوبه از هبه رجوع کند، مگر این که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد و یا عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده، و یا متعلق حق غیر واقع شود، و یا قهرا متهب فاقد اهلیت گردد، به هر تقدیر اقامه دلیل بر عهده زوج خواهد بود.

برگرفته از کتاب پیشینه رویه قضایی ایران در ارتباط با قانون مدنی جلد سوم پژوهشگاه قوه قضاییه

وکیل طلاق          9122547699 - 09127923611 - 44033677

 

لینک های مرتبط:

آخرین مطالب