معامله به قصد فرار از دین مهریه

این سوال بسیاری از عزیزان مراجعه کننده و موکلین است که مثلا همسرم به جهت فرار از پرداخت مهریه و توقیف نشدن اموال، مال خود که ممکن است خودرو یا ملک باشد به نام دیگری و خاصه یکی از نزدیکان خود کرده است و مالکیت ملک را انتقال داده است.

یک سوال دقیق تر این است که در بازه زمانی اختلاف و مهم تر بعد از ابلاغیه دادگاه با اداره ثبت، شوهر اقدام به انتقال مال کرده است در دین آیا فرار از دین می توان شکایت کرد؟

به این سوال ها از دو منظر حقوقی و کیفری که مفید فایده برای مردم باشد توسط وکیل خانواده متخصص پاسخ داده می شود:

• مستند قانونی جرم معامله به قصد فرار از دین ماده ۲۱ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴ است. در مورد تحلیل و تفسیر این ماده که در ادامه می آید کمی اختلاف است. اما به زعم ما فقط در صورتی این جرم محقق می شود که از سوی دادگاه در خصوص مهریه رای صادر شده باشد. بنابراین اگر بعد از اختلاف زوجین یا حتی بعد از اخطاریه دادگاه و یا اقدام مطالبه مهریه از طریق اداره ثبت انتقالی و لو به نزدیکان صورت گرفته باشد جرم (انتقال) به قصد فرار از دین محقق نشده است. استدلال هایی همه در این خصوص وجود دارد و آن اینکه عنوان قانون، به قانون محکومیت های مالی است یعنی این قانون ناظر به جایی است که رای صادر باشد مضافاً بر اینکه در آخر ماده ۲۱ از لغت “محکوم به” استفاده کرده است تفسیر مضیق قوانین کیفری هم چنین اقتضایی دارد. استدلال دیگر این است که اگرچه قانونگذار از لغت مدیون استفاده کرده است اما اثبات آن مستلزم رسیدگی قضایی و حکم است.

البته واقعیت این است که آماده این ماده تاب تفاسیر متعدد دارد و متاسفانه دقیق تنظیم نشده است.

• در خصوص ابطال معامله به قصد فرار از دین باید به این نکته مهم توجه کرد که فقط انتقالی قابل ابطال است که به صورت صوری بوده باشد بنابراین معامله به قصد فرار از دین باطل نیست بلکه معامله به قصد فرار از دین صوری قابل ابطال است و قابلیت استناد به شخص ثالث ندارد.

فرض کنید که شوهر خودروی خود را پس از اختلاف با همسر و مطالبه مهریه از سوی زوجه بلافاصله به شخص ثالث انتقال میدهد و زوجه امکان توقیف خودرو را به دست نمی آورد نکته اینجاست که پس از صدور حکم مهریه همانطور که می دانیم نپرداختن مهریه تا سقف ۱۱۰سکه یا معادل ریالی آن جلب دارد وقتی که شوهر دادخواست اعسار می دهد بایستی به دادگاه گزارش معاملات یک سال گذشته خود ر ا بدهد که از جمله همان انتقال خودرو است. در دین فرض براین است که شوهر مبلغ خودرو را در اختیار دارد و تا مبلغ خودرو اعسار وی پذیرفته نخواهد شد.